Opinion / Editorial

April 7, 1939, the beginning of the Albanian resistance

April 7, 1939, the beginning of the Albanian resistance

Albania on the verge of fascist occupation

The Albanian people felt the danger of invasion. He erupted in demonstrations and urged the government to organize resistance. Demonstrators marched in front of the royal palace in Tirana to demand weapons. The Yugoslav government opposed the Kosovars' willingness to come to the aid of their brothers by closing the borders. Zogu did not run away from the opings and did not pack his weapons to defend Albania as he had promised, but he took off his Italian fashion shoes and together with the whole extended family, with gold and some loyal adjutants, he fled the occupied homeland. On January 8, 1939, the head of the fascist government, Benito Mussolini, approved Ciano's plan for the military occupation of Albania. Ahmet Zogu took some measures against the Italian plans. The Italian ambassador in Tirana protested against these measures. Meanwhile, in southern Italy concentrated the military forces that would carry out the invasion. On March 25, 1939, Ahmet Zogu was presented with a draft treaty by the Italian government aimed at the subjugation of Albania. But Ahmet Zogu left him in silence. After being repeated on April 2, he was presented with an ultimatum with a deadline of 12:00 on April 6. On April 5, 1939, the Albanian government presented to the Italian minister in Tirana the counter-proposals, in which it was requested to conclude a military convention and to determine the circumstances when the Italian army could be stationed in Albania. On the afternoon of April 6, the Albanian Parliament rejected B. Mussolini's ultimatum. On the morning of April 7, 1939, the Italian fascist army of 35-40 thousand people attacked Albania, landing in Durrës, Vlora, Shengjin and Saranda. In Durres, the small albanian army led by navy captain Mujo Ulqinaku resisted the invaders. The Italian soldiers landed on the shore of Durrës, but were forced to retreat to the sea after they were met on the shore by Mujo Ulqinaku's machine gun that was defending its lands.

At the head of the sailors abandoned by the king

Thus, it was not long before, on April 7, 1939, Italian fascist troops, after much preparation, attacked the homeland. With the Italian fascist occupation our country found itself betrayed and unprepared for resistance. The Albanian people in its history had not endured oppression, rose to their feet and demanded weapons to fight fascist aggression. Although the weapons were refused, the people resisted the armed Italian fascists. Voluntarily organized, many fighters bravely repulsed the attacks of the fascists many times in a row. With the rank of non-commissioned officer in a naval subdivision in Durrës, on the day of the Italian fascist aggression against Albania, he was immediately put in charge of the sailors abandoned by the king's officers. He organized with them and other volunteers the armed resistance in the port of Durrës. Mujo Ulqinaku fought with rare bravery and courage. The Italian soldiers landed several times on the shore and were repulsed just as many times. But the Italian army was large in number and Mujo could not withstand them for long as long as he was alive, they could not pass. In this defense of his land Mujo Ulqinaku fell heroically and thus became the first martyr of the homeland in the war against the fascist occupier. Along with Mujon fell Hamdi Liko Dollani from Gramsh, Haxhi Mustafa Tabaku from Durrës, Ismail Isuf Reçi from Kruja, Ramazan Halil Velia from Dibra, Isak Selim Metalia from Dibra, Ibrahim Ramë Osmani from Dibra, Hysen Koçi (Kallço) from Durrës. While in Saranda, Vlora, Berat and Shkodra have fallen in the field of honor Mitro Vaso Dhimërtika from Saranda, Hamit Selman Veshko from Vlora, Zenel Abedin Bllana from Berat, Tonç Gjon Toma from Shkodra, Izet Hysen Shahu from Erseka.

Shtypi i huaj për qëndresën shqiptare dhe rezistencën antifashiste

Gazeta franceze “La Croix”, duke folur për rezistencën e popullit tonë, në kundërshtim me qëndrimin zyrtar të qeverisë shkruante: “Stërnipërit e Skënderbeut zmbrapsin trimërisht pushtuesin dhe deri tani kanë ndaluar çdo zbarkim...”. Duke vazhduar luftën kundër armikut që po shkelte vendin, shqiptarët i treguan gjithë botës se si e mbrojnë lirinë e tyre. Ndërsa gazeta angleze “The Daily Telegraph”, dashur padashur shkruante: “Shqipëria foli me një gjuhë të cilën Europa e kishte humbur zakonin ta dëgjonte. Shqiptarët refuzojnë të nënshtrohen dhe vazhdojnë luftën...”. Ja si e përshkruan okupimin fashist të Shqipërisë publicisti francez, Hubert Bouchet: E pashë të vdesë Shqipërinë. Durrësi u zgjua këtë mëngjes të së premtes së shenjtë si zakonisht. Në port ishin ankoruar dy anije të vogla të përhirta, me pamje peshkaqeni dhe që mbanin flamurin e Madhërisë së Tij Perandorit të Italisë e të Etiopisë. Të tjera anije, në det të hapur, disa milje larg po patrullonin si me pamje të pafajshme… Kishte mbetur në Europën e mekanizuar në kulm edhe një ishull i vogël njerëzish me zakonet e tyre të lashta, që hanin bukën e thekrës, pinin qumështin e dhive, këndonin luginave baladat e të parëve të tyre! Dhe tani u dashka që këta të marshojnë me hapin e patës, të këndojnë “Giovinezzan”, të përshëndesin fashistçe, të njohin uniformën e përhimët të një populli vënë në rresht regjimentesh… Por, në fund të fundit, duhet thënë se as që u kërkua ndonjëherë të merrej mendimi i tyre. Pas tradhtisë që Mbreti Zog i bëri vendit, duke e lënë nën mëshirën e gjerakëve të Musolinit, rinia revolucionare e Shqipërisë e bashkuar me Partinë Komuniste Shqiptare, filloi organizimin e rezistencës kundër pushtimit italian dhe për pesë vjet rresht luftoi deri në çlirimin e vendit në nëntor të vitit 1944. Shqipëria ishte vendi i parë në Europë, i cili u çlirua nga nazi-fashizmi, me forcat e veta gjashtë muaj para përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Qyteti i Durrësit është qyteti i rezistencës popullore, antifashiste, italiane. Në këtë 82 vjetor të Rezistencës Antifashiste shqiptare dhe të gjithë atyre që dhanë jetën duke luftuar në atë ditë historike për kombin, gjithë populli shqiptar përkulet me nderim para veprës së tyre.

Marinari Mujo Ulqinaku

Mujo Ulqinaku lindi në Ulqin në familjen e një detari të varfër, në vitin 1896. Që në moshë të vogël hyri si ndihmës detar dhe më vonë punoi si detar në Shkodër e në Durrës. I ati ishte marinar. Edhe Mujo, duke ndenjur me të, u mësua me detin dhe i hyri në zemër, kështu që u bë marinar. Shërbimin ushtarak e kreu në marinë, por edhe pas mbarimit të ushtrisë, mbeti përsëri marinar i shërbimit aktiv dhe më vonë, më 1929, u bë kapter. Mujo shërbeu në motoskafin “Tirana”, i cili bënte roje në bregdetin shqiptar. Në ushtri ra në kontakt me elementët patriotë dhe filloi ta luftojë regjimin e Zogut dhe fashizmin italian. Mujo për fashizmin italian foli hapur. Kështu që u ra në sy autoriteteve të qeverisë, të cilët e nxorën në lirim. Ai filloi të endet sa andej këtej duke punuar në portin e Durrësit për të siguruar jetën e familjes. Më 1933 e kërkuan përsëri në shërbim. Pas shumë ngurrimesh dhe nisur nga gjendja e vështirë ekonomike, dashuria për detin dhe i nxitur nga shokë marinarë të vjetër, rifilloi shërbimin në marinë. Mujo kishte ndryshuar. Jeta e kishte mësuar, kalitur, e pjekur dhe e shikonte gjendjen më realist. Urrejtjen që ushqente për regjimin e Zogut nuk e fshihte, por e shfaqte te shokët e detit, në anije, në qytet e kudo. Ishte viti 1937, kur Italia fashiste po kurdiste provokacione për të pushtuar vendin. Mujo mori pjesë në manifestimet e urrejtjes nga rinia dhe patriotët e qytetit të Durrësit që organizuan kundër këtij provokimi. Qeveria kishte dijeni për këtë provokim, duke parë urrejtjen e popullit, kërkoi që anijet luftarake italiane të largohen nga porti i Durrësit. Italia fashiste me këto veprime bënte manovra, sepse ajo nuk hoqi dorë asnjëherë nga qëllimet e saj agresive. Në këto përpjekje legjendare të popullit shqiptar në Durrës mori pjesë dhe Mujo Ulqinaku, i cili, me thirrjet që u bënte shokëve të tij marinarë, u thoshte: “Tradhtia e ka mbuluar vendin tonë... Ne, na takon të luftojmë për të mbrojtur lirinë dhe pavarësinë. Të betohemi vëllezër, se s’do të kursejmë as gjakun, as jetën tonë për mbrojtjen, e atdheut”. Dhe Mujo e mbajti fjalën. Së bashku me patriotët e tjerë shqiptarë, luftoi deri në pikën e fundit të gjakut të tij. Vetëm me epërsi të madhe në numër e mjete fashistët mundën të thyenin rezistencën heroike të popullit në Durrës, në Vlorë, në Sarandë, në Shëngjin e gjetkë. Dhe megjithëse vendi u pushtua, populli shqiptar asnjëherë nuk e pranoi robërinë dhe nuk u përkul. Aktit heroik të Mujo Ulqinakut i kushtohet busti i vendosur pranë kullës së kalasë së Durrësit, emrin e tij e mbajnë rrugë, anije, shkolla etj. Për meritat e tij të shquara me rastin e 25 vjetorit të çlirimit të atdheut, Presidiumi i Kuvendit Popullor të RPSH i dha Mujo Ulqinakut titullin e lartë “Hero i Popullit”. Veteranë, familjarë të dëshmorëve, pjesëtarë të Forcave të Armatosura dhe populli në këtë ditë të shënuar bëjnë homazhe pranë monumentit të Heroit të Popullit, Mujo Ulqinaku, duke nderuar kujtimin e atyre që dhanë jetën për të ndalur pushtimin e vendit.