BREAKING NEWS

"Hackers are blackmailing", the IT expert gives a strong warning: Publications are messages, the cyber attack continues

"Hackers are blackmailing", the IT expert gives a strong warning:
x
BREAKING NEWS

"Disastrous damage to privacy"/ Criminalistics expert raises the alarm and gives a strong warning: WhatsApp conversations of 506,000 Albanians have been put up for sale

"Disastrous damage to privacy"/ Criminalistics expert raises the alarm
x
BREAKING NEWS

SCANDAL in Qatar/ FIFA starts investigations against the Serbian national team, the reaction of the Foreign Minister comes: Hypocrisy, Kosovo is part of Serbia!

SCANDAL in Qatar/ FIFA starts investigations against the Serbian national team,
x
BREAKING NEWS

The meeting of the two parliaments/ Vasili explains why he abandoned the joint session: The brothers from Kosovo have paid the oligarchs to come to the motherland! Open Balkans, the biggest betrayal

The meeting of the two parliaments/ Vasili explains why he abandoned the joint
x
BREAKING NEWS

"The protest will be held in front of the Prime Minister's Office", Berisha makes a strong appeal to the Municipality and warns it

"The protest will be held in front of the Prime Minister's
x
BREAKING NEWS

President Begaj makes the decision, grants Albanian citizenship to singer Dua Lipa

President Begaj makes the decision, grants Albanian citizenship to singer Dua
x
BREAKING NEWS

"Boycotted" the joint plenary session, Berisha reveals the reason why he left the parliament

"Boycotted" the joint plenary session, Berisha reveals the reason why
x
BREAKING NEWS

Rama takes the floor in the historic Albania-Kosovo Assembly, the DP deputies make the unexpected decision! What happened?

Rama takes the floor in the historic Albania-Kosovo Assembly, the DP deputies
x

Opinion / Editorial

Nazmi Rushiti died from fascist torture

Nazmi Rushiti died from fascist torture

In the environment where he learned

Nazmi Rushiti was born in 1919 in the village of Koxhaxhik in Dibra, the village where the fortress of Sfetigrad is located. How he finished the primary school of Kastrati, although he came out excellent, he did not immediately continue his studies, because his family was poor. In order to help his family, Nazmi entered as an apprentice in Dibër and then worked as a waiter in the town of Peshkopia. In 1930, he received a scholarship to continue his schooling at the Kastrioti boarding school. In 1933, he finished the school of Kastriot and was sent to the Technical School of Tirana, while he completed the school year 1934-1935 at the gymnasium of Shkodra. The new social environment of the gymnasium, the reading of "forbidden" books, which his friend Qemal Stafa secretly gave him in bundles, opened to Nazmi Rushi new thoughts, new ideals for which he worked and fought until the end of his life. life. In 1936, became a member of the communist group of Shkodra with Qemal Stafa who was a co-founder of the Communist Group of Shkodra. Nazmiu was one of the most active activists of the communist group of Shkodra. The Shkodra group was a communist pre-party organization that was formed and operated from the time between the world wars and until the establishment of the Communist Party in Albania.

Nazmi Rushiti became friends with Emin Duraku, who was one of the most active members of the communist group in Shkodra, together with Tom Kola and Sadik Bektesh, who in the Anti-Fascist National Liberation War became commissar of the "Perlat Rexhepi" battalion and then commander of Br . XXVII S, which acted and fought in Kosovo as well.

He maintained a manly attitude in the trial

In Tirana, Nazmi Rushiti was discovered by the gendarmerie as a student with "red ideas" and transferred to the high school in Shkodra. But also in the city of Shkodra and in the gymnasium he found a movement, where he became a good agitator propagating communist ideas and worked tirelessly to unmask the regime of King Zogut. For anti-Zogist activity, in January 1939, he was arrested together with Qemal Stafa and sentenced to 4 years in prison. With the fascist invasion in April 1939, he was released from prison and participated in the demonstrations and protests of students and the people of Tirana, who were looking for weapons, to fight the fascist invasion of Albania in April 1939. While on December 6, 1939, he was expelled from school with the motivation as "disturbing element, organizer of anti-fascist demonstrations and dangerous communist".

Kur e përjashtuan nga shkolla Nazmi Rushiti ju drejtua drejtorit të shkollës me fjalët: “Ti zotni drejtor mund të më përjashtosh nga konvikti e shkolla dhe me anë të padronëve të tu, fashistëve italianë, edhe mund të më burgosësh. Por mendimet dhe fjalët e mija as ti, as padronët e tu s’jini të zot të m’i frenoni, as të m’i ndaloni deri sa në kraharorin tim të mos ketë pushuar frymëmarrja”.

Në burgjet e fashizmit

Pushtimi i vendit nga fashizmi italian e tronditi shpirtërisht Nazmi Rushitin, por e bëri dhe më të vendosur për të vazhduar luftën e nisur. Për aktivitet antifashist u përjashtua nga gjimnazi i Shkodrës në dhjetor 1939 së bashku me shokët e tij të luftës Tom Kolën, Emin Durakun, etj., duke u cilësuar si “element turbullues, organizator i demostratave dhe komunist i rrezikshëm”.

Kuestura italiane e arrestoi Nazmiun dhe për këtë aktivitet të gjerë, në janar 1939, arrestohet, nxirret në gjyq dhe dënohet bashkë me Qemal Stafen, së pari me internim në Mbreshtan të Beratit, pastaj në burgun e Gjirokastrës që gjendej më kalanë e Gjirokastrës, dhe prej andej e dërgojnë në internim në kampin e Ventotenes (ishull në Itali) me motivacionin: “predikues fanatik i doktrinave ekstreme, element turbullues me pikëpamje komuniste”. Nazmi Rushiti do t’u thoshte autoriteteve fashiste: “Ju faleminderit shumë, zoti federal që më dhatë mundësinë të vij (në internim) e ta njoh fashizmin në vendin e vet, mbasi në vendin tim e kisha njohur me kohë”.

Fillimi i luftës nga njësite gurerile

Nazmi Rushiti në shtator 1941, u kthye nga internimi në Shqipëri ku vazhdoi jetën revolucionare. U bë anëtar i Partisë Komuniste Shqiptare më 8 nëntor 1941. Nazmiu u dërgua në qarkun e Dibrës ku punoi dhe dha një kontribut të madh për krijimin e organizatave të rinisë si në Peshkopi, Maqellarë, Zerqan, Gollobordë, Reç, Sllovë, në qytetin e Dibrës, etj.

Ai mori ishte organizatori dhe pjesë në aksionin e qershorit 1942 tek gurët e Skënderbeut në Bulqizë, në aksionin në përpjekje me karabinierët në malin e Kërçinit, organizoi prerjen e linjave telefonike për disa herë në të gjithë Dibrën.

Nazmi Rushiti së bashku me anëtarë e njësitit gueril të Peshkopisë Dali e Esat Ndreun, Demir Gashin, Xhavit Hatibin, Veli Devën, Ejup Hatibin, Beshir Laçin, Ilmi Çaushollin e të tjerë organizuan më 16 shtator 1942 aksionin në minierën e Bulqizës. Ata pushtuan vendbanimin e punëtorëve italianë, i mblodhën e u shpjeguan qëllimet e LANÇ-it, të disfatës përfundimtare dhe të pashmangshme që u kërcënohej fashistëve nga aksionet e njësiteve guerile. Në fund, ju bëri thirrje të linin punën në minierë dhe të ktheheshin në familejt e tyre në Itali. Ata kënduan me punëtorët këngë revolucionare antifashsite italisht dhe në realitet punëtorët italianë braktisën punën në minierë dhe u kthyen në Itali. Kështu puna për shfrytëzimin e minierës së kromit në Bulqizë pushoi së vepruari. Armët që ju ishin dhënë punëtorëve italianë ju dorëzuan njësitit gueril. Për këtë aksion, komanda e karabinierëve njoftoi kryeminsitrin, me shkresën nr. 145615 datë 17.09.1942.

Gjithashtu Nazmi Rushiti ishte në krye të aksionit në Bulqizë, të prerjes së linjave telefonike, në aksionin e Qafë-Murrë, në vrasja e kriminelit dhe xhelatit Stavro Jaho, etj. Këto ishin disa nga veprimtaritë e njësit gueril të Dibrës të organizuara dhe të drejtuara me sukses nga Nazmi Rushiti.

Aksioni i fundit i heroit

Së bashku me anëtarin e njësitit gueril Demir Gashin dhe me luftëtarë të rezistencës në zonën e Zerqanit, Nazmiu kreu aksionin kundër Stavri Jahos, komandant i Karabinierisë italiane të nënprefekturës së Zerqanit. Ky kishte bërë krime në Pezë, kishte torturuar anëtarë të njësiteve guerile të kapur nga fashistët dhe të dënuar në burgje, ai ishte i dënuar me vdekje nga qendra e rezistencës në Tiranë. Pas aksionin, Nazmiu i penguar nga një oficer armik, ndërroi drejtimin e tërheqjes dhe, pasi kaloi disa mure, nga hedhja pësoi tronditje dhe mbeti pa ndjenja, sepse ai vuante dhe nga zemra. Në aksionin e Zerqanit, duke humbur drejtimin, bie nga një lartësi dhe thyen këmbët. Roje të financës italiane e panë dhe e kapën para se të përmendej. E futën në burg, e torturuan në mënyrën nga më çnjerëzore, edhe pse ishte me të dy këmbët të thyera. U rezistoi torturave në karabinierinë e qarkut Peshkopi, duke mos folur asgjë për shokët e rezistencës.

Në burgun e Peshkopisë fashistët italianë i vazhduan gjatë torturat, duke e rrahur me litarë e duke ia shpuar me shtiza të nxehta trupin. Në gjendjen tepër kritike për jetën ai ju përgjigjej fashistëve italianë se “ne luftën do ta fitojmë, do ta fitojmë që kur kemi kapë armët dhe që kur kemi mësue se nga me i drejtue plumbat”.

Në mezin e natës së 27 shtatorit 1942, kur filli i jetës së tij po këputej, fashistët shkuan për t’i bërë “kurën” tjetër të torturave dhe në vend të përgjigjes së dëshiruar, dëgjuan: “Rroftë Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare”! Në këto rrethana, i pushoi zemra përgjithmonë heroit.

Nazmi Rushiti u kthyer në simbol

Thus Nazmi Rushiti became the first martyr of LANÇ for Dibra. For his heroic deed, after his death, the People's Assembly of RPSH declared him "Hero of the People". The people have written many songs and elegies for him, among others, they have sung: "Nazmi Rushiti, a boy with a bow, / makes a black shirt red". Busts were erected for Nazmi Rushiti, a monograph was written by Lutfi Hanku, while the Vocational School in Peshkopi bears his name. Yes, in the city of Peshkopia there is a neighborhood and a street named after him. While a road in Tirana in the administrative unit no. 2 is named after Nazmi Rushiti.