BREAKING NEWS

A great loss / Coronavirus takes the life of the famous Albanian actor and director

A great loss / Coronavirus takes the life of the famous Albanian actor and
x

Opinion / Editorial

Agricultural University, window of knowledge, culture and science

Agricultural University, window of knowledge, culture and science

Students earning the right to study at the Higher Agricultural Institute (today the Agricultural University), for the time being, felt deprived of society, where the privileged strata, did not prefer to study in the faculties of agriculture, as it was a difficult sector, which required a lot of sacrifice and effort, in their professional activity. Although you become a big party and state propaganda, that agriculture is the most important and "honored" sector of the economy, no child of high nomenklatura studied in the branches of agriculture. Mostly students came from rural areas and young citizens who did not have political support. The Agricultural Institute had several faculties, which were also differentiated, as there were branches that were more preferred. The faculty I liked the most was the Faculty of Forestry, who within him studied forestry engineering and furniture. After the Faculty of Forestry, the Faculty of Zoo-Veterinary was preferred, graduating as a zootechnician and veterinarian, and last came Agronomy with a general agronomist, agronomist for fruit growing, vegetables, plant protection and agrarian economist. The Agricultural Institute prepared staff for all branches of agriculture. But what I would say from my experience, that I finished the five-year agronomy in 1971 and then by correspondence Philosophy and the Faculty of Agrarian Economics, (where I also received my doctorate and received the degree and title of professor), in terms of information space, the level of knowledge and scientific culture, the latter two are not comparable to the Faculty of Agronomy. There you studied a variety of disciplines, starting from the concrete sciences: such as mathematics, physics, meteorology, chemistry (inorganic and organic), biology, microbiology, genetics, animal anatomy, botany, plant and animal physiology, plant protection, not to mention many subjects of the profession such as phytotechnics, orchards, periculture, entomology, phytopathology, viticulture, etc. a long list to line them up. This subject mosaic was an overload for the students, which in fact created a comprehensive training, but which required an effort to study not only day but also night. In this context, in our time there was a wide student-lecturer discussion, to simplify some subjects that overloaded students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. botany, plant and animal physiology, plant protection, not to mention many subjects of the profession such as phytotechnics, orchards, periculture, entomology, phytopathology, viticulture, etc., which you have to list a long list. This subject mosaic was an overload for the students, which in fact created a comprehensive training, but which required an effort to study not only day but also night. In this context, in our time there was a wide student-lecturer discussion, to simplify some subjects that overloaded students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. botany, plant and animal physiology, plant protection, not to mention many subjects of the profession such as phytotechnics, orchards, periculture, entomology, phytopathology, viticulture, etc., which you have to list a long list. This subject mosaic was an overload for the students, which in fact created a comprehensive training, but which required an effort to study not only day but also night. In this context, in our time there was a wide student-lecturer discussion, to simplify some subjects that overloaded the students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. that you need to list a long list. This subject mosaic was an overload for the students, which in fact created a comprehensive training, but which required an effort to study not only day but also night. In this context, in our time there was a wide student-lecturer discussion, to simplify some subjects that overloaded students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. that you need to list a long list. This subject mosaic was an overload for the students, which in fact created a comprehensive training, but which required an effort to study not only day but also night. In this context, in our time there was a wide student-lecturer discussion, to simplify some subjects that overloaded students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. to simplify some subjects that overloaded students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave. to simplify some subjects that overwhelmed students and caused almost half to be dropped in the first and second year. Unlike today's universities, where 100 enter and "120" graduates leave.

Ishte një realitet i kohës, që kishte kërkesa dhe egzigjenca që e tejkalonin investimin e studentëve me një inteligjencë mesatare dhe kërkonte një punë të stërmundimshme, që të mbaroje suksesshëm universitetin deri në vitin e pestë. Por në kushtet e një pune intensive, ku fitoje dije në shumë fusha të jetës, nga Universiteti Bujqësor kanë dalë shumë shkencëtarë të shquar, kuadro që kanë drejtuar sektorë të ndryshëm të ekonomisë, por edhe gazetarë të suksesshëm, poetë e shkrimtarë të dëgjuar si Teodor Laço, Vito Koçi, etj. Pjesa më e madhe e drejtuesve të partisë dhe të pushtetit në rrethe, si kryetarë komitetesh, drejtues ndërmarrjesh dhe institucionesh, deri edhe ministra, ishin nga sektori i bujqësisë. Ishte meritë e asaj shkolle dhe profesorëve të talentuar, që nxorën brezni të shumtë kuadrosh, që kanë shkëlqyer në fusha të ndryshme të jetës. Nuk është rastësi, që diploma e Universitetit Bujqësor ishte e konvertueshme dhe njihej në gjithë universitet e botës. Kjo dukuri ishte rezultat i programeve dhe strukturës së lëndëve që kishte ngritur Instituti Bujqësor, duke grumbulluar përvojën më të mirë të shkollave të vendeve perëndimore e lindore, nga ku kishin studiuar stafi pedagogjik, që mbartnin një nivel të lartë shkencor dhe kulturor të admirueshëm, për t’i pasur zili, duke filluar nga rektori Mentor Përmeti e deri te pedagogu i fundit, që po të nis t’i radhis, patjetër do gaboj, se ishin më i mirë njëri se tjetri. Brezi i studentëve të asaj kohe, profesorët që na kanë mësuar dhe na nxorën në jetë të armatosur me dije për të përballuar çfarëdolloj sfide në drejtim, i kujtojmë me shumë respekt dhe u jemi mirënjohës për gjithçka bënë për neve dhe për të mirën e vendit, në transformimin, intensifikimin dhe modernizimin e bujqësisë, që sot ka perënduar e është shkatërruar nga hordhitë barbare të “demokratëve”. Ishte brezi i atyre specialistëve që arritën rendimente konkurruese në shkallë europiane dhe lanë pas shumë vende ballkanike, duke e transformuar bujqësinë nga një bujqësi feudale, në një bujqësi bashkëkohore. U sistemuan, u bonifikuan, u shkënetëzuan, u tarracuan e u mobiluan, mijëra hektarë tokë në gjithë Shqipërinë, duke u mbjellë me drithëra, perime në fushë dhe në serra, plantacione me frutikulturë, vreshta, agrume e ullinj, ku gjithë vendi u kthye në një peizazh të gjelbër. Por ideatorët “demokrate” të teorisë zero, atë kontribut dhe krijimtari të disa brezave që punuan si skllevër për 50 vjet, me një të rënë të lapsit e shkatërruan dhe e kthyen vendin në shkretëtirë, që e përjetojmë dhimbshëm si komb deri në ditët e sotme. Antishqiptarët, të konvertuar në “demokrate”, bujqësinë e shkatërruan dhe specialistët, e shkencëtarët e bujqësisë i dëbuan, i lanë rrugëve pa punë, duke shpërfillur dijet dhe eksperiencën e tyre të vyer. Në librin tim “Shtëpia në amfiteatrin e pemëve”, me intervista, portrete, tregime, skica dhe reportazhe për njerëzit e bujqësisë, kam këtë dedikim për këtë shtresë të denigruar nga politikat e mbrapshta të pseudo-demokratëve. Librin “Shtëpia në amfiteatrin e pemëve”, ua kushtoj njerëzve të bujqësisë, të “persekutuarve të profesionit”, që rininë e tyre e mbollën ugareve, mes ngricave e shiut të dimrit dhe vapës së verës dhe pleqërinë e korrën rrugëve të papunësisë e varfërisë së tejskajshme. Këtë mbrapshti që lindi në Shqipëri, se ka përjetuar asnjë vend në lindje, nën demokraci. Në një takim publik intelektualësh të fushave të ndryshme, kam pasur një pyetje kureshtare se si shpjegohet që nga Universiteti Bujqësor kanë dalë shumë kuadro të talentuar, por edhe shumë gazetarë të zëshëm. Përgjigjja ime ishte kjo: “Së pari në Universitetin Bujqësor kanë vajtur shumë djem dhe vajza të talentuar, pa dëshirën e tyre, pasi nuk u është dhënë e drejta e studimit në degët që kishin prirje apo talent. Së dyti, marrëdhënia me natyrën e bukur të fshatit, duke qenë në kontakt çdo ditë me gjelbërimin e fushave, aromën e frutave dhe agrumeve, me fëshfërimën e gjetheve të pyllit, gurgullimin e ujërave dhe këngën melodioze të zogjve, është ngacmuar talenti në fjetoren e vet dhe është zgjuar e ka shpërthyer duke shkruar poezi, tregime, romane e reportazhe jetësore, për punën, për njerëzit dhe fshatin. Është e vetmja shkencë agronomia, që të krijon marrëdhënie njëkohësisht me tre frymorë: “me bimët, me kafshët dhe me njerëzit”. Këta dy faktorë mendoj se e përligjin faktin që nga Universiteti Bujqësor kanë dalë shumë talente në fushën e artit, letërsisë dhe kulturës. Në monizëm nuk studioje me zgjedhje si sot, sipas kërkesave, talentit apo prirjeve, por atje ku të caktonin strukturat shtetërore, jashtë dëshirave dhe prirjeve individuale. Kjo ka bërë që disa nxënës të talentuar me prirje artistike të çoheshin për të studiuar në Universitetin Bujqësor. Por talenti sado që të flejë, një ditë zgjohet dhe shpërthen si sythat e pemëve në pranverë, pavarësisht kushteve të “ klimës” shoqërore. Një ndër ata që më është ndërprerë ëndrra e artit jam edhe unë që duke qenë agronom në Kocul të Vlorës, konkurrova për aktor në vitin 1964, ku fitova në grupin e Timo Fllokos, Birçe Haskos, Mevlan Shanës, etj. Në ato vite kishte varfëri të madhe për kuadro bujqësor. Për koincidencë të keqe, vjen në Vlorë për vizitë Kryeministri i vendit Mehmet Shehu dhe Kryetari i Komitetit Ekzekutiv Myzafer Trebeshina, i thotë Kryeministrit: se një agronom i mirë ka fituar konkursin për aktor dhe do na largohet nga kooperativa. Ai iu përgjigj prerazi: “Para se të duam art, duam bukë”. Kaq mjaftoi, që të bëhej vendim komiteti dhe të më hiqeshin dokumentat nga Instituti i Lartë i Arteve dhe të dërgohen më vonë në Institutin e Lartë Bujqësor. Duke pasur këtë cilësi, u thirra nga Sekretari Partisë Institutit, profesor Myfit Balani, një pedagog i nderuar për të ngritur estradën e Institutit, se ua kërkonte Komiteti Partisë, në kuadrin e lëvizjes kulturore. Nuk pranova, i deziluzionuar, pasi kisha alergji të futesha dhe në teatër nga zhgënjimi që pësova. Por, këtë kërkesë të refuzuar ma bëri dhe rektori i Institutit Bujqësor profesor Mentor Përmeti, që kisha shumë respekt për erudicionin e tij dhe u detyrova të krijoj grupin e estradës dhe të shkruaj tekstet me tematikë nga jeta studentore. Grupi i estradës, arriti të japë disa shfaqje të suksesshme në qytetet: Tiranë, Durrës, Elbasan dhe Korçë, me tematikën e titulluar “E bukura në profesion”, që propagandonim bukuritë e profesionit të agronomit për të tërhequr kontingjente për studime në Institutin Bujqësor, që pak preferohej. Për gjallërimin e jetës artistike pranë grupit të estradës kishim pedagogun e talentuar Xhelo Murraj, që kishte mbaruar në Shën Petërsburg dhe kishte prirje të veçanta për artin. Fatin tim, si shumë të tjerë e kishte pasur dhe muzikanti i talentuar Aleksandër Lalo, që në gjimnaz, ishte fizarmonicist i Cirkut të Tiranës dhe e kishin sjellë për studime në Institutin Bujqësor, që me talentin e tij e gjallëroi estradën duke tërhequr këngëtar si Luan Muhameti, apo aktorin Petraq Kalemi, që kur dolën në prodhim arritën të ngjitin shkallët e karrierës deri në Kryetar Komiteti, në rrethe të ndryshme të vendit. Aleksandri, mbasi mbaroi vitin e parë, e rregulloi me ndërhyrje, që të largohet për në Institut të Arteve. I solla këta shembuj për të ilustruar idenë, që shumë djem dhe vajza të talentuar kishin ardhur në Institutin Bujqësor pa dëshirën e tyre, por që kur mbaruan studimet, e gjetën rrugën e jetës, duke kontribuar veç bujqësisë edhe në sektorë të artit, letërsisë dhe gazetarisë. Mjafton të sjell shembullin e valltarit të talentuar Taip Madani, fitues i disa çmimeve që kërcente vallen çame të Osman Takës, ishte bashkëstudent i kursit tonë. Raste të tilla ka shumë. Edhe autori i tre librave kushtuar Universitetit Bujqësor, Spase Thanasi, ka mbaruar në atë universitet në vitin 1986 në Fakultetin e Ekonomisë Agrare. Ajo që mbetet si monument i pashlyeshëm në kujtesën e brezave, është se nga Universiteti Bujqësor kanë dalë njerëz të shquar në shumë fusha të jetës, falë potencialeve intelektuale që ka trashëguar ky institucion arsimor dhe shkencor, unikal në fushën e bujqësisë”.

* "Grand Master" and "Knight of the Order of Skanderbeg"