BREAKING NEWS

Ministry of Health informs on the epidemiological situation in the country: One victim in the last 24 hours, here are how many infections have been registered

Ministry of Health informs on the epidemiological situation in the country: One
x
BREAKING NEWS

"Rama's private plane", Basha publishes the photo and reveals the dizzying price it costs

"Rama's private plane", Basha publishes the photo and reveals
x
BREAKING NEWS

He punches the policemen of "Shqiponjave" without mercy / The son of the well-known Albanian humorist is arrested. The event unfolds

He punches the policemen of "Shqiponjave" without mercy / The son of
x
BREAKING NEWS

New KED members elected for 2022, Ambassador Yuri Kim reacts and gives a strong message

New KED members elected for 2022, Ambassador Yuri Kim reacts and gives a strong
x
BREAKING NEWS

Expected cyclone? It is coming from the north! Map, all the cities that will face massive rainfall and lightning over the weekend. Here is when the worst is expected

Expected cyclone? It is coming from the north! Map, all the cities that will
x
BREAKING NEWS

Sad news! He fought for a month with the dangerous virus, the director of this gymnasium in Albania dies (NAME)

Sad news! He fought for a month with the dangerous virus, the director of this
x
BREAKING NEWS

Sali Berisha prepares for riots, mobilizes his people to start protests after December 11, rallies in front of the Prime Minister and the PD headquarters

Sali Berisha prepares for riots, mobilizes his people to start protests after
x
BREAKING NEWS

Berisha receives bad signals, the prosecution under pressure from the Americans for his arrest, the embassy duo pays a flash visit to the PD headquarters

Berisha receives bad signals, the prosecution under pressure from the Americans
x

Opinion / Editorial

Mrs. Kumbaro! Will you save Ksamil's French from drowning?

Mrs. Kumbaro! Will you save Ksamil's French from drowning?

The town of Ksamil is today one of the most picturesque centers in Albania. Ksamil is known to the corners of the globe for what he represents. Not just with hotels, numerous villas, beautiful houses, but above all as a very sought after destination for tourism. On summer days if you are on the main streets of the city of Saranda, dozens of tourists stop and ask about Ksamil Street. He further learns that they come from Germany, Austria, Italy, Denmark, Ukraine, Poland and other countries representing almost all continents from south to north. Neither curiosity nor what they have read about the Ksamil Peninsula, nor the three islands as carved by the hand of great artist sculptors, brings them curiosity. Certainly evocative is the crystal clear water of the purest in the Mediterranean. They come with the conviction that here they will find the tourist paradise, the service and the diverse traditional cuisine, which for the communities that live here from all over Albania, reveal the traditional dishes from Vermoshi, Dibra, Korça, Erseka, Elbasani, or Përmeti. Ksamil is the most cosmopolitan city of Albania. All dialects are spoken here and all the best traditions of Albanians are exchanged. Ksamil, is a new residential center. The first inhabitants, those who populated this gem over the Ionian, are after the 1990s. In the early years the entire infrastructure of Ksamil was a cluster of entrances and endless barracks in the depths. It looked like a messy ghetto. With the influx of young people who came to cultivate olives and oranges, some pupuriti silos were built, where the shareholders were accommodated, which opened thousands of belts which if you put them in a straight line could surround Albania dozens of times. In this giant amphitheater that descends from the hilltop to the waves in the sand, thousands of the best quality oranges imported from Italy and Spain to the farthest countries were planted and grown. Action after action and Ksamil became the largest plantation in the south of the country, unique in its kind that unfortunately after the fall of the communist system, was completely destroyed, turning this gem into a bare jungle, without the most beautiful inhabitant winter and summer oranges because here were cultivated here, in addition to the well-known varieties also oranges that produced in May and short varieties with aromatic grains. The year 1990 was the year when hundreds of families from all over the country flocked to the peninsula. They came exploring the peninsula as explorers on Columbus voyages to discover the American continent. From 1990 Ksamili returned to the Albanian Mecca. Those who came with the belongings of the body, without any dowry or income to live, very soon started from the occupation of lands, some in legal ways and most surrounding it as in the early days when private property was born that who a piece of land and said, this is mine.

Edhe pse jo pak ndërtime pa asnjë projekt dhe studim urbanistik, duke shkelur çdo kondicion urban në qytezë u ndërtuan shumë ndërtesa të bukura disa prej tyre luks i vërtetë. Familje pa asnjë shtëpi, shumë shpejt u bënë me dy e tre hotele. Lindi industria e turizmit “Made in Ksamili”, e cila sot është konkurruese me qytetet elitare të vendit. Natyrisht, jo gjithçka shkoi sipas projekteve për mos të thënë se projektet ose munguan ose u anashkaluan. Në këtë mënyrë, qyteza u mbush me pallate dhe ndërtesa luksi ndërtuar dhe shiji, po që mes tyre mungonin kanalizimet e ujërave të zeza dhe atyre të bardha. Mungonin rrugët dhe lulishte. E pranishme nga do ishte balta. Gjithçka nisi nga fundi dhe kjo e bëri qytezën njëamebë e shtrirë pa asnjë simetri, gati si në izolim total. Ndërhyrja e organeve shtetërore korrigjoi shumëçka, po jo gjithçka nga mungesat e prejardhur dhe dalëngadalë, qyteza u bë me rrugë e rrugica, asfalt dhe gjelbërim. Natyrisht jo e tëra. Në këtë rrugëtim dhe zbatim të projekteve, u përmirësua edhe furnizimi me ujë të pijshëm edhe pse ende zgjidhja nuk është e plotë. Shumë ndërtime u realizuan në këto tri dekada në Ksamil, po etja për zgjerim dhe dëshira për fitime nga turizmi nuk i ka ndalur “pushtuesit” e Ksamilit pasi shumë orekse ende nuk janë shuar dhe beteja me të ligjshmen dhe jo ligjoren nuk ka të ndalur. Ksamili mbetet i kërkuar dhe i lakmuar si Eldorado e dikurshme në kërkim të arit që këtu është baras me zhvillimin e turizmit dhe fitimet përmes akomodimit të tyre. Gadishulli i Ksamilit nuk është destinacion vetëm i shqiptarëve. Ndërrimi i sistemit dhe instalimi i ekonomisë së tregut e ktheu Shqipërinë në vend të kërkuar për ndërtim për vetë pozicionin gjeografik për edhe nga të huajt. Pasi e vizituan dhe eksploruan cep më cep Ksamilin, një grup familjarësh nga Strasburgu i Francës, kërkuan të ndërtojnë një rezidencë në një nga kodrat më të bukura, ngjitur me godinën e kinoteatrit e cila ishte ndërtim i hershëm dhe pikë referimi për cilindo që vizitonte Ksamilin. Për kohën ishte shtëpia më e bukur e kulturës, ndoshta në gjithë Shqipërinë, po për historikun e kësaj vepre me destinacion kulturën do flasim një herë tjetër për të treguar metamorfozën dhe kalvarin nëpërmjet të cilës ka kaluar në këto tri dekada pas rënies së komunizmit, objekt që ka kaluar nëpër shumë duar dhe ende nuk dihet fati i saj.

Treguam pak gjatë për qytezën e gadishullit ngjitur me Butrintin antik, vetëm dy kilometër më tej për të nënvizuar një problematikë nga e cila vuan tërë Ksamili po pa pasur qëllim të eksplorojmë tërë lagjet e tij, po ndalemi te historia e qytetarëve francezë të cilët investuan për ndërtimin e resortit tre katësh me parkim nëntokësor, pishinë dhe lulishte të brendshme për të cilat kujdesen vet të zotët e resortit. Godina ka në përbërjen e saj njëzetë e shtatë apartamente që u përkasin njëzetë e shtatë familjeve të cilët vijnë çdo vit, jo vetëm muajt e verës po gjithë vitin për klimën që ofron Ksamili. Kërkesa e francezëve u prit shumë mirë nga organet e pushtetit vendor dhe u miratua projekti për ndërtimin e godinës e cila është me arkitekturë që i përshtatet tërësisht terrenit dhe ka mjaft motive dhe kombinacione të arkitekturës shqiptare dhe asaj franceze. Ksamiliotët i mirëpritën qytetarët francezë dhe shumë shpejt do njiheshin me ta për tu bërë miq të mirë. Të përpiktë me të gjitha ligjet dhe rregullat u mor leja e ndërtimit, u kryen pagesat në urbanistikë dhe specialistët e punonjësit ishin të gjithë shqiptarë. Dhjetëra familje u punësuan për ndërtimin e resortit të cilët merrnin paga maksimale të gjithë me sigurime shoqërore dhe shëndetësore. Pas përfundimit të resortit plot një dekadë më pare, francezët nisën të vijnë për pushime, duke shpenzuar mijëra euro në restorantet dhe supermarketet ashtu sikundër harxhonin shuma të konsiderueshme për automjetet e tyre, duke i furnizuar me karburant. Për atë që përfaqësonin si qytetarë model dhe dashurinë që shprehnin për banorët e qytezës, shumë shpejt francezët u bënë qytetarë të respektuar të gadishullit. Ksamiliotët i takojnë përditë dhe komunikojnë si me njerëzit e shtëpisë. Të gjithë vlerësonin nismën e francezëve për tu bërë banorë të qytezës dhe kjo ka qënë arsyeja që mes tyre i etiketonin “dallëndyshet e para të turizmit në Ksamil”. Realisht francezët i kanë dhënë suport qytezës dhe janë modeli që rrezaton për tërë të huajt që duan të ndërtojnë në Bregdetin e Jonit. Marrëdhëniet e ksamiliotëve me bashkëqytetarët francezë, janë më shumë se miqësorë dhe harmonia mes tyre është e vlerësueshme mes të gjithëve dhe kjo është vlerë e mikpritjes shqiptare, po edhe rrezatimi i kulturës franceze e qytetarisë që ata reflektojnë me mënyrën si sillen, kujdesin që tregojnë për t’i respektuar vendasit deri tek alternimi i frekuentimit të restoranteve dhe supermarketeve për të shkuar tek të gjithë dhe këtë e njohin pothuaj tërë bizneset në qytezë. Po vera për francezët e Ksamilit është e trazuar pasi ndaj tyre nuk tregohet asnjë vëmendje për t`u krijuar mjedis normal për tu zgjidhur ato pak kërkesa që ata kanë herë pas here. Dhe kërkesat e tyre janë minimale. Ata nuk kërkojnë asgjë nga pushteti vendor ekstra dhe nuk duan trajtim preferencial. Po duan që të dëgjohen kur trokasin në njësinë administrative të Ksamilit apo Bashkinë e Sarandës. Arsyeja që kanë, lidhet me mjedisin përreth resortit. Nuk kanë pretendimin për mos t’u ndërtuar asgjë rreth tyre. As për t’u rrafshuar shkurret dhe shtruar sipërfaqe të gjera me beton. Edhe pse kjo i shqetëson më shumë për prishjen e imazhit të qytezës. Shqetësimi real i tyre lidhet me mbeturinat. Gjithë mbetjet që krijohen nga restorantet dhe bizneset e shumta rreth rezidencës hidhen pra fasadës ballore me papërgjegjshmëri të llahtarshme. Para portës kryesore në anën veriore janë rreshtuar gjithë koshat e mbeturinave të lagjes të cilët mbushen me guacka midhjesh, mbetje karkalecash, peshq, kocka, ushqimet e pakonsumuara, të cilat hidhen në mënyrën më të çrregullt dhe era kutërbuese mbulon tërë hapësirën përreth, duke i mbytur pushuesit me aromat e pakëndshme dhe të padurueshme. Qytetarët francez të Ksamilit nuk ankohen për grumbujt e mbetjeve të shumëllojta, po për faktin se të gjitha flaken para tyre, duke ua bërë të pamundur frekuentimin e pishinës apo mbajtjen hapur të dritareve, të cilat nëse hapen, era e rëndë nuk durohet. Francezët për këtë situatë të papranueshme dhe shumë të rëndë, kanë kontaktuar me bashkinë, njësinë administrative, firmën e pastrimit. U kanë kërkuar të mos vendosen koshat të gjithë para resortit, po të shpërndahen dhe të merren masat për të larguar kuraselët prej hekuri që lartësohen buzë pishinës, duke u shkaktuar zhurmë dhe cënuar privatësinë. Po zëri i tyre nuk është dëgjuar dhe atyre u ka humbur durimi pasi e mendojnë të kot të trokasin në çdo verë sa herë vijnë për pushime. Në gjykimin e tyre, plehrat nuk mund të trajtohen në këtë mënyrë të tmerrshme të hidhen kapicë tërë ditën. Përvojat nuk mungojnë për zgjidhje, po kërkohet seriozitet. Duhet që mjedisi të trajtohet me përparësi. Pushteti vendor të gjejë forma efikase që pastërtia të jetë në rend të parë. Për francezët nuk ka qytetarë perfekt. Të tillë i bën ligji. I bën rregulli, kontrolli, po edhe ndëshkimi ndaj individëve që ndotin mjedisin dhe llogaria e munguar që lejojnë që bizneset dhe familjet të flakin vend pa vend plehrat dhe askush mos t’i vërë para përgjegjësisë. Dëmi nuk është vetëm për francezët. Më i madhi dëm i bëhet vetë turizmit se nuk ka turizëm që bashkëjeton me plehrat dhe kazanët me tre gisht këllirë. Ditë më parë në një takim me qytetarët francez në rezidencën e tyre, u vumë përball shqetësimeve për plehrat dhe nuk kishim asnjë argument për t’i sqaruar se për ata nuk ka kuptim dhe është e patolerueshme që bashkia të mos dëgjojë zërin e qytetarëve dhe t`i neglizhojë francezët për një shqetësim të drejtë. Pyetjes së tyre, si duhet të veprojmë dhe ku të trokasim për t`i zgjidhur këto shqetësime, iu përgjigjëm me ngritje supesh, pa sjellë asnjë alternativë. Kjo pasi vetë ata në tetë vite janë kontaktuar për zgjidhje tërë strukturat e pushtetit lokal. Po asnjë zgjidhje. Për përgjegjësit e pastrimit, koshat janë atje me vendim të Këshillit Bashkiak. Po pse pikërisht të gjitha atje në një vend në rrugën kryesore dhe pse mbetjet duhen transportuar nga restorantet tek koshat gjithë ditën në një kohë kur mund të ketë grafik që plehrat të ngarkohen menjëherë në makinat e pastrimit?! Këtë sjellje, qytetarët francezë e cilësojnë mungesë dëshire dhe trajtim të diferencuar mes tyre dhe vendasve, duke na parë si të huaj edhe pse ne ndihemi ksamiliot dhe jemi tatim pagues këtu! Çdo verë, francezët janë të shqetësuar për të njëjtat problematika. Ata janë turistë edhe pse e quajnë veten vendas. Po ankesat pa përgjigje, trokitja pas portave të mbyllura, i ka bërë mosbesues pa shpresë se shqetësimi i tyre do dëgjohet seriozisht. Kurrsesi nuk mund të justifikohet firma e pastrimit dhe Bashkia Sarandë se koshat do vendosen diku! Po me të drejtë francezët e Ksamilit thonë: Po pse të gjitha këtu, para dritareve tona? A nuk është mundësia që të shpërndahen në mënyrë të njëtrajtshme dhe të grumbullohen në orën që vjen makina e mbetjeve? Dhe në kërkim të mënyrës së zgjidhjes debatojnë me njëri-tjetrin për të gjetur çelësin e zgjidhjes. Një opsion ishte: Ti shkruajmë ministres, Zonjës Mirela Kumbaro. Ndoshta e kanë bërë këtë tanimë. Trajtimi i plehrave nuk do ndonjë shkencë të madhe. Kërkohet rigorozitet dhe ndjekje pareshtur nga personat përgjegjës. Dhe kjo në tërë hapësirën e Ksamilit dhe më gjerë pasi plastmase dhe shishet plastike bosh, janë të shpërndara kudo buzë rrugës Sarandë-Ksamil. Janë njolla të shëmtuara mes gjelbërimit që ngjajnë me plagët mbi trupin e gjelbër të qytezës. Pastërtia është bukuria dhe hijeshia për çdo qendër turistike. Pastrimi është shprehje e kulturës dhe qytetarisë. Po nëse paguajmë taksa pastrimi dhe na mungon, atëherë kanë përgjegjësi administratorët. Ata e kanë detyrim. Dhe pastrimi kërkon përkushtim dhe merak, vëmendje e korrektesë. Për të gjitha këto dhe mënyrën si trajtohen qytetarët francezë duke u plasur koshat në derë, pa neglizhuar qytetarët e tjerë po së pari ata që i kemi mysafirë, sot i drejtohemi ministres, Mirela Kumbaro në emër të tyre: Zonja Ministre! A do ti shpëtojmë qytetarët francezë të Ksamilit nga asfiksia e plehrave? Tani që kryeministri Edi Rama e cilësoi si emergjente pastrimin dhe largimin e mbetjeve nga qytetet tona, besojmë se edhe ju jeni në të njëjtën gjatësi vale me të. Ju e keni prioritet kryesorë pastrimin, për të harmonizuar përmbajtjen e ministrisë që drejtoni, duke vënë në barazim të plotë, mjedisin dhe turizmin?!