BREAKING NEWS

12 orë në humnerë/ Zbardhen detajet e rënda, nxirret efektivi i Policisë që ra gjatë kontrolleve për kanabis. Pritet helikopteri për ta sjellë me urgjencë në Tiranë. Ja si paraqitet gjendja e tij shëndetësore

12 orë në humnerë/ Zbardhen detajet e rënda, nxirret
x
BREAKING NEWS

“Elsën e ‘dogjën’ në Romë”/ Frrok Çupi zbardh zhvillimet më të fundit për ngjarjen që bëri bujë dhe tregon me çfarë po merret këngëtarja: Ja VENDIMI i Gjykatës së Romës për Elsa Lilën. Ky është lajmi, por askush nuk e publikon...

“Elsën e ‘dogjën’ në Romë”/ Frrok
x
BREAKING NEWS

“Nuredin Dumani vriste për... ”, Sali Berisha plas deklaratën 'bombë'

“Nuredin Dumani vriste për... ”, Sali Berisha plas
x
BREAKING NEWS

“Janë dy ‘sëmundje’”, Sali Berisha gjen ‘diagnozën’ e krizës brenda PD-së dhe bën deklaratën e fortë

“Janë dy ‘sëmundje’”, Sali Berisha gjen
x
BREAKING NEWS

Operacioni ‘Plumbi i artë’/ Nga Talo Çela te Florenc Çapja, Klodiana Lala zbulon çfarë i pret 14 të rrezikshmit e shpallur në kërkim: Pas një muaji do të...

Operacioni ‘Plumbi i artë’/ Nga Talo Çela te Florenc
x
BREAKING NEWS

"Ndodh për herë të parë"/ Ish-ministrja Mimi Kodheli jep lajmin fantastik, merr postin e rëndësishëm në Asamblenë e NATO-s

"Ndodh për herë të parë"/ Ish-ministrja Mimi
x
BREAKING NEWS

Zjarri 'gjigand' në kryeqytet/ Flakët “përpijnë” tregun e fruta-perimeve në Tiranë, shikoni pamjet çfarë po ndodh mes dy pallateve. Reagon Policia

Zjarri 'gjigand' në kryeqytet/ Flakët
x
BREAKING NEWS

Emrat e tyre dolën në krime të rënda pas dëshmive tronditëse të Dumanit dhe Hoxhajt, SPAK shpall në kërkim ndërkombëtar 14 ‘bosët’ e njohur, shkresat i përcillen Interpolit

Emrat e tyre dolën në krime të rënda pas dëshmive
x

Politike

Merr fund debati, ja si e përshkruante raporti i BE/OSBE-së në ’95 dhe ‘New York Times’ përfshirjen e Sali Berishës në thyerjen e embargos së naftës ndaj Serbisë

Merr fund debati, ja si e përshkruante raporti i BE/OSBE-së në

Debati mes Partisë Socialiste dhe “Foltores” së drejtuar nga ish-kryeministri Sali Berisha mbi projekt-rezolutën, që kërkon dënimin e masakrës së Srebrenicës, risolli në vëmendje thyerjen e embargos së naftës me Serbinë, në kohën kur kryefoltoristi ishte president. Këtë të enjte, ish-kryeministri Berisha u akuzua nga kreu i grupit Parlamentar të PS-së, Taulant Balla dhe kryeministri Edi se asokohe si president i Shqipërisë ka lejuar furnizimin me naftë të ushtrisë jugosllave gjatë masakrës në Srebrenicë të Bosnjë dhe Hercegovinës. Në deklaratën e deputetit socialist u përmend edhe një artikull i prestigjiozes amerikane “New York Times”, mbi karburantin që u dërgohej serbëve nga Shqipëria, e vërtet kjo që përlyen hapur Berishën dhe i rrëzon këtij të fundit kauzën e patriotit shqiptar.

Por çfarë shkruhej konkretisht në artikullin e “New York Times” të vitit 1995?

Gazeta “Sot” ka siguruar artikullin e plotë të botuar para 17 vitesh nga prestigjiozja “New York Times”, teksa thuhet se palët ndërluftuese në Bosnjë po përgatiten për ofensivën e tyre të pritshme pranverore, sasi të mëdha të karburantit të cilësisë së lartë, e cila përdoret në tanke dhe avionë luftarakë, po kontrabandohen hapur përmes liqenit në Jugosllavi, duke shkelur një embargo të Kombeve të Bashkuara. Rrjedha e karburantit të avionëve nga ky vend i vogël në Jugosllavi shpërtheu disa muaj më parë dhe besohet se do të ishte i destinuar për “makinë luftarake serbe”, siç tha një diplomat perëndimor. Përveç kësaj, miliona litra benzinë ??të rregullt dhe naftë kanë lëvizur muajt e fundit nga Shqipëria drejt fqinjit të saj verior. Shtetet e Bashkuara të Amerikës (SHBA) kanë shprehur vazhdimisht shqetësimet e tyre Qeverisë shqiptare për tregtinë, për të cilën monitoruesit e sanksioneve në Evropë thonë se ka arritur në afro një milion galon në ditë ndonjëherë. Administrata e Klintonit po shqyrton një notë zyrtare diplomatike, pasi ky vend në Adriatik është kthyer në autostradën e karburantit për fqinjin e tij të pabesë. Në një shtrirje prej 20 miljesh të rrugës së keqe që kalon përgjatë liqenit, ka të paktën 20 pika karburanti, rezervuarët nëntokësorë të të cilëve mund të mbajnë rreth 450 mijë gallona dhe po ndërtohen më shumë stacione. “Ndërsa karburanti po arrin në Serbi me rrugë të tjera, veçanërisht përgjatë Danubit, Shqipëria po furnizon më shumë se të gjitha vendet e tjera së bashku”, tha Antonio Napolitano, koordinatori i sanksioneve për Bashkimin Evropian dhe Organizatën për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, zyra e të cilit është në Bruksel. Napolitano, një diplomat italian, e këshilloi qeverinë shqiptare dhe diplomatët e huaj për këtë kur ishte këtu në shkurt. Qeveria shqiptare mohon se po lejon shkelje të sanksioneve. Në një intervistë, presidenti Sali Berisha tha se deklaratat e ambasadorit Napolitano dhe Ambasadës Amerikane për nivelin e lartë të karburantit që kalon nga Shqipëria në Jugosllavi janë “absolutisht të pajustifikuara”. Ai tha se përderisa kishte kontrabandë, ajo nuk ishte shumë. “Qeveria e tij po bën më të mirën që mundet për të kontrolluar kontrabandën”, tha Berisha, “duke pasur parasysh mungesën e burimeve dhe trajnimit të policisë”. Sanksionet e Kombeve të Bashkuara ndalojnë dërgimin e të gjitha, përveç disa kategorive të mallrave, si furnizime mjekësore dhe ushqime, në Serbi dhe Mal të Zi, shtetet përbërëse të Jugosllavisë aktuale.

Si shkonte karburanti në Shqipëri?

Karburanti vjen në Shqipëri nga kompani italiane dhe greke dhe hyn në Jugosllavi përmes Malit të Zi, thuhet në artikullin e Neë York Times të siguruar nga gazeta “SOT”. Kufiri midis Shqipërisë dhe Malit të Zi kalon përmes liqenit. Nuk dihet saktësisht se çfarë do të ndodhë me karburantin pas kësaj. Por diplomatët këtu thonë se besojnë se pjesa më e madhe e saj nuk mbetet në Malin e Zi, i cili sipas tyre ka një kufi me zonat e kontrolluara nga Serbia të Bosnjës, si dhe me Serbinë. Ekipi ndërkombëtar i monitorimit të sanksioneve në Shqipëri, i cili përfshin amerikanë të huazuar nga agjencia doganore si dhe italianë, belgë dhe zviceranë, merr vlerësime nga diplomatët amerikanë dhe evropianë për punën e tij. Por ajo nuk ka mandat të ndalojë tregtinë, vetëm të monitorojë dhe raportojë për të. Dhe për ta bërë këtë pengohet edhe nga mungesa e bashkëpunimit nga autoritetet shqiptare, thuhet në një raport të zyrës së zotit Napolitano. Presidenti Berisha përmendi hapat që qeveria e tij kishte marrë për të frenuar rrjedhën e karburantit në Jugosllavi. Këto përfshijnë kërkesën për licencimin e stacioneve të karburantit dhe ndalimin e tregtisë së produkteve të naftës brenda tre milje nga liqeni. Sipas një ligji tjetër të ri, zyrtarët shqiptarë duhet të verifikojnë nëse një dërgesë është menduar për një përdorues legjitim dhe më pas të njoftojnë zyrtarët në vendin e transportit detar përpara se anija të lejohet të largohet nga porti i saj i origjinës. Këto masa funksionuan për një kohë për të reduktuar tregtinë, por ajo ka ardhur përsëri në rritje, thonë monitoruesit dhe diplomatët e sanksioneve këtu. Një vizitë në këtë qytet bën të qartë se masat nuk po zbatohen. Të paktën nëntë nga stacionet e karburantit që duhet të ishin mbyllur për shkak të kufirit prej tre miljesh janë ende duke pompuar gaz; shumica e stacioneve të tjera shtrihen jo më shumë se disa qindra metra jashtë kufirit. Gjatë dy javëve të para të shkurtit, në Shqipëri u importuan afro 3.5 milionë litra karburant, përfshirë 1.3 milionë gallon Jet Fuel-1, tregojnë dokumentet doganore shqiptare. Policia shqiptare ka llogaritur se gjatë 10 ditëve të fundit të shkurtit, 100 mijë galona në ditë janë futur në veri të Shqipërisë me kamion. Diplomatët perëndimorë thonë se shifra është një nënvlerësim bruto. Shqipëria e Veriut ka vetëm 1583 automjete të regjistruara me motor, sipas Institutit të Statistikave të Shqipërisë. Tregtia e naftës është një burim kryesor i të ardhurave të ligjshme për vendin, i cili po përpiqet të modernizohet. Autoritetet kombëtare mbledhin taksa doganore për produktet e karburantit, që variojnë nga 70 për qind në 100 për qind të vlerës së deklaruar të tyre. Këtu në këtë rajon të varfër, qeveria vendore mblodhi 22 milionë dollarë taksa në vitin 1994, pothuajse të gjitha si rezultat i tregtisë së karburanteve, raportoi në shkurt një gazetë shqiptare, Zëri i Popullit. Kjo ishte nga 8 milionë dollarë në 1993, tha gazeta. Në fillim, tregtia e naftës me Jugosllavinë ishte një operacion i zakonshëm, por tani është marrë përsipër nga më shumë organizata kriminale të organizuara, thanë diplomatët e huaj këtu.

Ja si funksiononte kontrabanda?

Sipas artikullit të “New York Times”, kompanitë e naftës e dërgojnë karburantin në portet shqiptare të Durrësit dhe Vlorës në detin Adriatik, ku kompanitë e regjistruara në Shqipëri marrin kontrollin e saj. Kamionët cisternë më pas bëjnë një udhëtim të gjatë dhe të mundimshëm në veri, duke u zvarritur përgjatë një rruge të keqe ndoshta me 20 milje në orë. Pasi në Shkodër, gazi pompohet në rezervuarët e një prej pikave të karburantit, shumica e të cilave janë pak më shumë se dy pompa dhe një kasolle ku ulet një burrë. Ai pompohet shpejt në kamionë të tjerë — stacionet funksionojnë gjatë gjithë orarit, por janë më të ngarkuarit gjatë natës, thonë banorët — dhe u largua në një distancë të shkurtër deri në brigjet e liqenit të Shkodrës. Kontrabandistët janë aq të sigurt sa nuk do të shqetësohen, saqë shpesh veprojnë në mes të ditës. Rreth mesditës së sotme, një kamion doli nga rruga me sipërfaqe të fortë dhe u nis drejt perëndimit mbi një rrugë të dheut disa milje nga liqeni. Kaloi një postë kufitare, ku ushtarët shqiptarë që mbanin automatikë ishin në detyrë me uniformat e tyre të zbehta dhe të rënda. Kamioni ndiqej nga një Ford dhe një Mercedes, secili me katër burra, një pamje e pazakontë në këtë tokë djerrë. Në liqen, më pak se gjysmë milje nga posta kufitare, karburanti u transferua në kazanët 50 gallon në dy varka të gjata metalike të rënda. Një milje ose më shumë lart në breg, sistemi është më efikas. Me anë të një tubi plastik të zi të gjatë, karburanti transferohet drejtpërdrejt nga kamionët në maune të vogla. Sot, pasi ngarkesa e një kamioni u zbraz në një maune me majë të sheshtë që operatori tha se kishte një kapacitet prej 6,500 gallonash dhe kamioni u tërhoq, një kamion tjetër u zhvendos në vend dhe procesi vazhdoi. Pastaj maune, me një motor jashtë 25 kuaj fuqi, u tërhoq në liqen, duke u nisur për në Jugosllavi”, thuhet ndër të tjera në artikullin e “New York Times”.

Raporti i BE-OSBE “shuplakë” Berishës

Megjithatë, edhe një raport i vitit 1995 i Misionit për Asistencë të Sanksioneve që operonte në Shqipëri, pasi Organizata e Kombeve të Bashkuara i kishte vendosur embargo Jugosllavisë, nxjerr në pah kontrabandimin e naftës që bëhej asokohe nga Shqipëria për në Mal të Zi, duke i mundësuar kështu Sllobodan Millosheviçit vazhdimin e luftës në Bosnje dhe furnizimin e makinerisë ushtarake me naftë. Raporti është risjellë në vëmendje nga gazeta “SOT”, pas debatit parlamentar të së enjtes në Shqipëri, ku Sali Berisha ishte një nga deputetët që i propozoi Parlamentit shqiptar të votojë një rezolutë që dënon gjenocidin serb në Srebrenicë. Bëhet fjalë për një raport të trupës që njihej si SAM – Misioni i Asistencë për Sanksione, një trupë e përbashkët e Bashkimit Evropian dhe OSBE-së. Raporti mban datën 26 tetor të vitit 1995 dhe flet për “periudhën nga 7 shtatori deri më 23 tetor 1995”. Titulli i raportit është “Sanksionet e Kombeve të Bashkuara kundër Republikës Federale të Jugosllavisë (Serbisë dhe Malit të Zi)”. Në raport, qysh në përmbledhje thuhet se “kontrabanda me naftë në Mal të Zi nga veriu i Shqipërisë po vazhdon, përkundër përpjekjeve për ta ndalur”, prandaj ekipit të “SAM Shqipëri u duhet më shumë staf”. Në një vend tjetër insistohet se “SAM Shqipëri ka nevojë urgjente për më shumë staf”. Në sektorët e mëposhtëm të raportit flitet për gjendjen në terren. “Kontrabanda flagrante me derivate po vazhdon, sidomos natën nëpërmjet liqenit në Shkodër dhe lumit Buna. SAM Shqipëri ka raportuar se janë formuar rrjetet kontrabanduesish dhe janë vënë në funksion. Raportohet se kontrabanduesit kanë thënë se nafta e kontrabanduar nuk është vetëm naftë që vjen nga jashtë, por edhe naftë e prodhuar në Shqipëri”. Më poshtë, në sektorin me titull “raporti i përjavshëm”, udhëheqësi i ekipit të SAM Shqipëri, raporton: “Të shtunën e kam vizituar personalisht pjesën e Shkodrës. Kam parë lëvizje të mëdha të kamionëve cisternë dhe kamionëve të kamufluar në rrugën mes Lezhës dhe Shkodrës”.

Më të lexuarat